ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉ - ပဵၼ်ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ လႄႈ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၼႂ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ထၢတ်ႈၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉ (acetonitrile) ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယွမ်ႉဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇထတ်းသၢင် ၶရူဝ်ႇမႃႇထူဝ်ႇၵရႃႇၽီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉ (HPLC) လႄႈ ၶရူဝ်ႇမႃႇထရူဝ်ႇၵရႃႇၽီႇ ၵႅတ်ႉသ် (GC) ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးလွင်ႈယွမ်ႉသီလီလႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်းဢေႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈယွမ်ႉသီလႆႈ ထၢတ်ႈပွင်း ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ လႄႈ ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ လၢႆလၢႆဢၼ် ႁႂ်ႈလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း တႃႇထတ်းသၢင်။ Acetonitrile ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်မီးပိူင်တၢႆ လႄႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ တႃႇထတ်းသၢင် ႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်လႆႈ လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်လႆႈ လွင်ႈထတ်းသၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယွမ်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ လႄႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၵၢင်။ မၼ်းၸၢင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ထၢတ်ႈဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉလၢႆလၢႆမဵဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ၼိမ်သဝ်း တႃႇလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇထၢတ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈပွင်း ၶူဝ်းၶွင်ၵၢင် ယႃႈယႃ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးဢၢႆႁွမ်ၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈယွမ်ႉ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ acetonitrile ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇထၢတ်ႈမၢင်ဢၼ် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈလေႃး ဢၼ်မီးၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ acetonitrile ၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈ ၶၢမ်ႇလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တႅၼ်းတၢင် nucleophilic တင်း ၸုမ်း cyano မၼ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈ amine ဢမ်ႇၼၼ် ထၢတ်ႈလေႃး ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼီႇထရၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းမူတ်းသႂ်။ မၼ်းၸၢင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ် ဢွၼ်တၢင်း လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢင်မၼ်း လၢႆလၢႆမဵဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈႁူမ်ႈပွင်း ယႃႈယႃၶႃႈမႅင်း လႄႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈလိူတ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ acetonitrile ၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈယွမ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ လႄႈ ၼမ်ႉတွၼ်း ၼမ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယႃႈယႃ acetonitrile ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈယႃႈယႃ ပဵၼ်ၶႅပ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈယႃႈယႃ မူတ်းသႂ် လႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမွၵ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢင်ႈလီၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းမွၵ်ႇ မူတ်းသႂ်။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇထွၼ်ဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးဢၢႆႁွမ် သၽႃႇဝ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းတူၼ်ႈမႆႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ acetonitrile ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈဢၢႆႁွမ် ဢၼ်မီးဢၢႆႁွမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ တႃႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၶိူင်ႈၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် လႄႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ။ မၼ်းၸၢင်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ် ဢၼ်မီးတီႈၽိဝ်ၼႃႈ ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီငၢမ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ semiconductor ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ acetonitrile တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ wafers မူတ်းသႂ်သေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈသၢႆလႅင်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်တၢင်ႇၸိူဝ်းယူႇယဝ်ႉ။

ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်သေတႃႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လႄႈ ပဵၼ်ၵွင်ႉလႄႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႄႈ တႃႇသိမ်းဝႆႉမၼ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉသတိ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းတေႉတေႉ။ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉထရၢႆႉၼႆႉ မၼ်းၸိုမ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းလူမ်းငၢႆႈငၢႆႈလႄႈ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈဢၼ်လူမ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼီႇထရၢႆႉၼႆႉ မၼ်းမီးၵွင်ႉဢိတ်းဢွတ်းလႄႈ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၶိူင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈ တိတ်းၸပ်း ၽိဝ်ၼင် လႄႈ တႃ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း acetonitrile ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် မၼ်းပဵၼ်မႃး ၼႂ်းပိူင်ဢၼ်ဢိုတ်းဝႆႉ တႃႇတေလူတ်းယွမ်း လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း

ပေႃးတေလၢတ်ႈႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းၸိုင် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼိတ်ႉရၢႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈယွမ်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လၢႆလၢႆဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈ ၽွၼ်းလီ ၵၢၼ်ထၢတ်ႈ ၶေးမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပၢႆးၸၢင်ႊ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼီႇထရၢႆႉၼႆႉ တေၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးထႅင်ႈယူႇ။