ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူမ်း - ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ လႄႈ ၸႂ်ႉလႆႈလၢႆလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တႃႇၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈလူဝ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ

1. လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ
ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၶႅင် လႄႈ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းယႂ်ႇ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉ ၼႂ်းၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ။ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တီႈၶႅင်ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ယွမ်းလူင်းသေ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၶႅင် မိူဝ်ႈလူမ်းမႆႈဢေႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ၽွင်းၶၢဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၶၢဝ်းမႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ႁႅင်းၼမ်ႉ ၼႂ်းသီႇမႅၼ်ႇ ဝႆးမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃး မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵေႃႇသၢင်ႈ ပွတ်းမႃး။ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ လႄႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ လၢႆလၢႆမဵဝ်း ပိူင်လူင်မၼ်း တႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်၊

2. လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီး
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးၼၼ်ႉ ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၶေးမီး။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၾူမ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉ လႄႈ ၵိူဝ်မၼ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ calcium formate ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈတေႃႉသူင်ႇ တႃႇၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶဝ် လႄႈ လွင်ႈၼိမ်သဝ်းၶဝ် တိူဝ်းတွၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။

3. ၶိူင်ႈသႂ်ႇၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢႅတ်ႉသိတ်ႉ လႄႈ ပဵၼ်ထၢတ်ႈၵမ်ႉယၼ်။ မၼ်းၸၢင်ႈၵုမ်းထိင်းပၼ် pH တၢင်းၵိၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်း လႄႈ ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်း လီမႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၼမ်ႉၵိၼ်၊ မၢၵ်ႇဢူမ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၽဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ် ၶၢဝ်းႁိုင်။

4. ပၢႆးယႃႈယႃ
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ လႄႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် တႃႇယႃႈယႃ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၶိင်း ၸိုမ်းၶဝ်ႈဝႆးဝႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ လီမႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ calcium formate ၼႆႉ ၸၢင်ႊၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃ ဢၼ်ၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈဢွၵ်ႇ လူၺ်ႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း တၢင်းၼမ် လွင်ႈဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီး ၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

5. ဢႅပ်ႉတၢင်ႇဢၼ်
ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်တၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ် ၵတ်းယဵၼ် တႃႇႁႂ်ႈ pH လိၼ် ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢၢႆႇယွၼ်ႇႁေႈၼၵ်း ဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလီမႃး။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၵၢၼ်ႁေႃႇထူင်လႄႈ ၵၢၼ်သိမ်းဝႆႉ

ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းထူင်ဢၼ်ပိၵ်ႉဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇႁႅင်ႈ လႄႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၽွင်းမိူဝ်ႈတေႃႉသူင်ႇ လႄႈ သိမ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုၵ်ႇလီသိမ်းဝႆႉ တီႈႁူင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵတ်းယဵၼ် ႁႅင်ႈ လူမ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈလီ ႁႂ်ႈၵႆယၢၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ လႄႈ ဢႄႇလ်ၵႃႇလီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈသိမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၸႂ် လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈမိုၵ်းယမ်း လႄႈ လွင်ႈဝႄႈ လွင်ႈမႆႈသုင် ၼင်ႇႁိုဝ် ၶူဝ်းၶွင် တေၼိမ်သဝ်း လႄႈ တေလွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။