Cyclohexane - ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵျၢမ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵမ်ႈၼမ်သေ ၸၢင်ႊယွမ်ႉသီ ၶူဝ်းၶွင် ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ လၢႆလၢႆမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶီႈယၢင်၊ မၼ်းၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယၢင်ယၢင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး၊ သဵၼ်ႈသၢႆ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၽႄႈၸွတ်ႇ လႄႈ ယွမ်ႉသီ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မီးၼမ်ႉတွၼ်း လီလိူဝ်မႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ cyclohexane ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈထွင်ဢွၵ်ႇ တႃႇၽႄဢွၵ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈပွင်း ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ မူတ်းသႂ်၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၼႂ်းထၢတ်ႈ ဢၼ်လီ လႄႈ ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသီ လႄႈ မဵတ်ႉလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၸိုမ်းလႆႈလီလႄႈ မၼ်းၸိုၼ်ႈသႂ်လႆႈလီလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လူႉလႅဝ်။ မၼ်းၸၢင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼႂ်း ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ လႄႈ မဵတ်ႉလိၵ်ႈ ဝႆးဝႆးသေ လွင်ႈဢၢႆၼမ်ႉမၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။ လွင်ႈပဵၼ်ၵွင်ႉဢေႇ ၶွင် cyclohexane ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ႁဵတ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ၵႅပ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈ ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီၶဵဝ် ဢၼ်လီသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမွၵ်ႇ လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ဢၢႆႁွမ် ဢၼ်မိူၼ်ဢီႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဢၢႆႁွမ် သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ၼမ်ႉမၼ်းမွၵ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ cyclohexane ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈထႅမ်သႂ်ႇ တၢင်းၵိၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇဢူမ်၊

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉ ယႃႈယႃ သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ လႄႈ ၶိူင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇ။ မၼ်းၸၢင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ် ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၼၼ်ႉ လႆႈလီငၢမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ထၢတ်ႈ ဢၼ်တေပဵၼ်မႃး ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈ မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယႃႈယႃ သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ယႃႈယႃ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ၶရဵမ်ႇ လႄႈ ယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယႃႈယႃ ၽႄႈၸွတ်ႇ လႄႈ ၸုပ်ႇၶဝ်ႈလႆႈ လီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပႃႇလီႇမႃႇၼၼ်ႉ သၢႆႇၵူဝ်ႇႁႅၵ်ႉသႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼၢႆႇလူၼ်ႇ (polyamide) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႊပဵၼ် cyclohexanol လူၺ်ႈ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်တေလႅၵ်ႈလၢႆႊပဵၼ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢႅတ်ႉတီႇပိၵ်ႉ လႄႈ ၶႅပ်ႇရူဝ်ႇလႅၵ်ႉတမ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼၢႆႇလူၼ်ႇ 6 လႄႈ ၼၢႆႇလူၼ်ႇ 66 သေ ၼၢႆႇလူၼ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းမီးႁႅင်းယႂ်ႇ၊