လုမ်ႈၾႃႉ - ၽူဝ်ႇတႅတ်ႉသီႇယမ်ႇ ၾူမ်းပရီးမီးယႃး : ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၶေးမီး ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင် ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၵႅတ်ႉသ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်တႄႉတႄႉ။ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၼမ်ႉမၼ်း။ ပေႃးဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းလိၼ်ၶုတ်းၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈမူၼ်ႉမႄး တၢင်းၼႅၼ်ႈၼႃ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၼမ်ႉမေႃႇလိုၵ်ႉ တီႈဢၼ်ႁႅင်းတဵၵ်းသုင်လႄႈ ငဝ်းလၢႆးပၢႆးလိၼ် ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉၼၼ်ႉ လွင်ႈထိင်းသိမ်း လွင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ လိၼ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇၾူတ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈလူမ်းလႅင်ႉ လူၺ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁူးၼမ်ႉမၼ်း ၼိမ်သဝ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း - ႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၶိူင်ႈၶုတ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ တီႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၼမ်ႉမေႃႇၼၼ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေဢေႇမႃး ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ တေဢေႇမႃးသေ တီႈသုတ်းမၼ်း တေၶုတ်းၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၶႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ် ၽူဝ်ႇတႅတ်ႉသီႇယမ်ႇ ၾူဝ်ႇမႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်။ တီႈဢၼ်ၶၢဝ်းမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ဢဝ် ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵဵမ်း။ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈထွၼ်ၼမ်ႉၶႅင် ဢၼ်ၸၢင်ႈယႃႉၵဝ်း ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ၊ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၶႅင် ၸိူမ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈမႆႈဢေႇၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းလီသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ။ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ် ၸႅင်ႈလႅင်း တႃႇတေ ၶိုၼ်ႈ - လူင်း ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးသေ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် လွတ်ႈၽေး ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၶႅင်ၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇၼႆႉ မၼ်းမီးၼႃႈတီႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ။ မၼ်းႁဵတ်းပဵၼ် ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ - ၼမ်။ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇတူၼ်ႈမႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း ၵႅၼ်ႇၶႅင် ၶၢမ်ႇတၢင်းပဵၼ် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ - ႁဝ်းၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼမ်မႃးသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇတင်း ၵၢတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ယႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်လဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ တႃႇတေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇထၢတ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းလၢႆလၢႆဢၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပရူဝ်ႇလီႇမႃႇ မၢင်မဵဝ်း လႄႈ ထၢတ်ႈဢၼ်လီ။ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈထၢတ်ႈမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ တၢင်းမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၸိုမ်းယဵၼ်း ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေးမီးၶဝ် ၸၢင်ႊပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ် ထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဝ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢၼ်တေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း

ၽူဝ်ႇတႅတ်ႉသီႇယမ်ႇ ၾူဝ်ႇမႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်မီး ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇ တႃႇတေ ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ် ၽွင်းမိူဝ်ႈ သိမ်းဝႆႉ လႄႈ တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈထတ်းသၢင် ၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် တီႈပွတ်းၵၢင်ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၼမ်ႉၶႅင် တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ တီႈဢေးသျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ၶွင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ မီးလၢႆၽၢႆႇလၢႆတၢင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈႁႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽႂ်တႅၵ်ႈလႆႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။