လုမ်ႈၾႃႉ - ပရီးမီးယႃး သွတ်ႉတီႇယမ်ႇၾူမ်း - ၶေးမီးဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်
ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼင်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူဝ်ႈၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽိဝ်ၼင် တႃႇႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၽိူၵ်ႇ ၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၼိူဝ်ႉ လီလိူဝ်မႃး။ လူၺ်ႈလွင်ႈ မူၼ်ႉမႄး pH ၶွင် ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သီလမ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သီလမ် ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လႄႈ မီးၽွၼ်းလီလိူဝ်မႃး။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼိူဝ်ႉၼင် ၼူမ်းၼူမ်း လႄႈ ၼူမ်ၼူမ် သေဢမ်ႇၵႃး မီးလွင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း လီလိူဝ်မႃး။ ဢမ်ႇဝႃႈ တေပဵၼ် တႃႇၶူဝ်းၶွင် ၼင် ၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၼၵ်းၼႃၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယႃႈယႃ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူဝ်ႇမႅတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼင် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင်ၵေႃႈ လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း တီႈ ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်။ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈလူတ်းယွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ယွမ်ႉသီ ၽႃႈယၢင်။ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းထူင်ယွမ်ႉသီၼၼ်ႉ မၼ်းၸွႆႈႁႂ်ႈ ယွမ်ႉသီမၢင်ဢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်ၸိုမ်းလႆႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵၼ်ႈသၢႆၽႃႈ ၸုပ်ႇဢဝ်လႆႈလီလိူဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သီၼႂ်းၽႃႈ မီးႁႅင်းလိူဝ်မႃး လႄႈ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင်ၶဝ် လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ် ထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၵၢတ်ႇ ၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ႁိူၼ်းယေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၾူတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉထၢတ်ႈမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ထၢတ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁူမ်ႈယႃႈယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃမႂ်ႇ တေႃႇထိုင် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ႁဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢႆးသၢႆႊ ပၢႆးယႃႈယႃ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ ၶွမ်ႇပၼီႇယႃႈယႃၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၶဵင်ၶႅင် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉယူႇ။
ၼႂ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၵႅတ်ႉသ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉမၼ်း တႃႇၶုတ်းၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူဝ်ႇမႅတ်ႉ။ မၼ်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ လိၼ်ၶုတ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇထိင်းသိမ်း လွင်ႈၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းႁူးၼမ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈမႄးၵုမ်း လွင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃၼၼ်ႉသေ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈလူမ်းလႅင်ႉ လႄႈ ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း - ႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၶိူင်ႈၶုတ်းႁႄႈ ႁႂ်ႈဢမ်ႇလူႉလႅဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉႁဝ်း ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၶုတ်းႁႃ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်လွတ်ႈၽေး လႄႈ မီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူမ်း | |||||||||
| ပိူင်တၢႆထၢတ်ႈ | HCOONa | |||||||||
| ၼမ်ႉၼၵ်းမေႃႇလီႇၵျူး | 68.01 ၵရမ်ႇ/မွၵ်ႇ | |||||||||
| ပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး | ၽွင်ၶႅပ်းသီၶဵဝ် | |||||||||
| တီႈၸိူမ်ႈ | 253°C | |||||||||
| တၢင်းလႅၼ်ႈ | 1.92 ၵရမ်ႇ/ၸိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ3 | |||||||||
| CAS ဢမ်ႇမီး | မၢႆ 141 - 53 - 7 ။ | |||||||||
| မၢႆလပ်ႉ HS | 29151200 | |||||||||
| EINECS NO | 205 - 488 - 0 ။ | |||||||||
| တၢင်ႇလဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် | ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼင်၊ ၶေးမီး၊ | |||||||||
ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူမ်း | ||||||
| ၶူဝ်းၸႂ်ႉ | ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ(%) | ၵႃႈၶၼ်ၸၢမ်းတူၺ်း(%) | |||||
| ပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး | ၽွင်ၶႅပ်းသီၶဵဝ် | ၽွင်ၶႅပ်းသီၶဵဝ် | |||||
| ၼမ်ႉၼၵ်း သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ (m/m)၊ %≥ | 90.0 ၊ | 91.0 ၊ | |||||
| လွင်ႈမိုၵ်းမၢၵ်ႇလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ (m/m)၊%≤ | 5.0 | 2.5 | |||||
| ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ် (m/m)၊%≤ | 8.0 | 5.7 ။ | |||||
| ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၶလူဝ်ႇရၢႆႉ (m/m)၊%≤ | 3.0 | 0.12 | |||||
ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း
ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ၵူႊမိူင်းမိူင်း - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁႅင်ႈ တႃႇတေ ထိင်းသိမ်း လွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းမၼ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈ သိမ်းဝႆႉ လႄႈ တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူႈၸုမ်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းၼင် တီႈမိူင်းယူးရူပ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈ တီႈဢေးသျႃး ၶွမ်ႇပၼီႇ ယႃႈယႃ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် တီႈမိူင်းဢႃးၽရိၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်း သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ၾူတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈတႅၵ်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉပဝ်ႊဝႃႈ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။