လုမ်ႈၾႃႉ - ပရီးမီးယႃး TDI: ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽူဝ်ႇလီႇယူဝ်ႇရီႇတဵင်း

ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးတူဝ် လႄႈ ပၢႆးထၢတ်ႈ

ၽၢင်ႁၢင်ႈလႄႈ ဢၢႆႁွမ်၊ TDI ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် မၼ်းၼႄပၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးသီ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်သီလိူင်ဢိတ်းဢွတ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈမႆႈလႆႈ ႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းဢွၵ်ႇဢၢႆႁွမ် ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ လႄႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်လမ် ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၼႄ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇ လွင်ႈႁပ်ႉႁူႉ လွင်ႈမၼ်းမီးယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈယွမ်ႉသီလႄႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ: မၼ်းၸၢင်ႈဢဝ် ၶိူင်ႈယွမ်ႉသီ ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ လၢႆလၢႆမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢီႇတၼေႃး (ဢၼ်မီးလွင်ႈယႃႉၵဝ်း)၊ ၽၢင်ႁၢင်ႈထၢတ်ႈမၼ်း ဢၼ်ၼိူင်ႈတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈမၼ်း တုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်တင်း ၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး ၵႅတ်ႉသ် ၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ TDI ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇဝႆးဝႆး တင်း ထၢတ်ႈလေႃး ဢၼ်ပႃး ဢႅတ်ႇတမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပႆၢးမၢၵ်ႇမီးတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးတူဝ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ: TDI ၼႆႉ မီးတီႈမႆႈ မွၵ်ႈ 247°C သေ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတႅပ်းတတ်းပၼ် တၢင်းမႆႈ ဢၼ်မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၵႅတ်ႉသ် ၽၢႆႇတႂ်ႈ ႁႅင်းတဵၵ်းလူမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းပိူင်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်မၼ်းၸိူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ 19.5 တေႃႇထိုင် 21.5°C သေ ၼႄပၼ် တၢင်းမႆႈဢၼ်မၼ်းပဵၼ်ၵွၼ်ႈ တႂ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၾႆးမႆႈ TDI ၼႆႉ မီး 127°C ပွင်ႇဝႃႈ တီႈမႆႈၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၢႆၼမ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈမႆႈ မိူဝ်ႈမီး တီႈဢၼ် ၾႆးမႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈ တၢင်းၼႅၼ်ႈၼႃ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် 1.217 ၼၼ်ႉသေ မၼ်းၼႅၼ်ႈၼႃလိူဝ် ၼမ်ႉသေ မၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ တႃႇလွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်မၼ်းလႄႈ လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈတီႈၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽွမ်ႉ ၽူဝ်ႇလီႇယူဝ်ႇရီႇတႅၼ်း : TDI ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽွမ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တင်းၼမ်တင်းလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ၽွမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ် TDI ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ် လိူၵ်ႈဢဝ် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈၼွၼ်း ဢၼ်ၵမ်ႉယၼ် လႄႈ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် ၼႂ်းသွပ်ႉဝႄး၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူတ်ႉၵႃးၼၼ်ႉ ၽွမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈ တီႈၼင်ႈလူတ်ႉၵႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း လႄႈ လွတ်ႈၽေး ယွၼ်ႉ ၸုပ်ႇဢဝ် လွင်ႈတူၵ်းၸႂ် မိူဝ်ႈၶီႇလူတ်ႉၵႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽွမ်ႉဢၼ်ဢဝ် TDI - based polyurethane foams ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁေႉၵင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းတဝ်ႈၼမ်ႉမႆႈ လႄႈ ၶိူင်ႈႁေႉၵင်ႈ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈသႂ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈၸပ်း - TDI ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈၸပ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသီၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း TDI - based polyurethanes သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသီ ဢၼ်ၶၢမ်ႇႁိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶူၼ်း လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶူၼ်းထၢတ်ႈ တႃႇၶူဝ်းၶွင်လၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁေႈ၊ ၶိူင်ႈသႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူတ်ႉၵႃး ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇၼိူဝ်ၽိူၼ် လႄႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၶိူင်ႈၸပ်းၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈၸပ်း ဢၼ်ပႃး TDI ၼၼ်ႉ လႆႈဝႆႉၵႃႈၶၼ် ယွၼ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇၸပ်း ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ် ၸုတုမ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၼႂ်းႁိူၼ်း ၵၢၼ်ၸုတုမ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၼႂ်းလူတ်ႉၵႃး လႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႇၸုတုမ် ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ လၢႆလၢႆမဵဝ်း။
ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႄးလႅတ်ႉသတူဝ်ႇမႃႇ၊ TDI ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႄႇလႃႇသတူဝ်ႇမႃႇ ဢၼ်ဢဝ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ယၢင်ယၢင် လႄႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Elastomers ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၼ်လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႅၼ်ႇတိၼ်ၶူဝ်းၼုင်ႈ တီႈဢၼ်ၶဝ်ပၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ၊ လွင်ႈၶၢမ်ႇႁိုင် လႄႈ လွင်ႈၸုပ်ႇဢဝ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တီႈဢၼ် ၶၢမ်ႇလႆႈ ထၢတ်ႈၶေးမီး၊

လွၵ်းလၢႆးႁၢင်ႈႁႅၼ်း

သဵၼ်ႈတၢင်း ၽွတ်ႉၸိၼ်ႇ ၽိင်ႈထုင်း
2,4 - ဢႃႇမၢႆၼူဝ်ႇ တူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ သဵၼ်ႈတၢင်း : လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် 2,4 - ဢႃႇမၢႆၼူဝ်ႇ ထူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ ၸိူမ်ႈသေ ဢဝ်ၸိူမ်ႈသႂ်ႇၼႂ်း ၶရူဝ်ႇရူဝ်ႇပႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယႃႈယႃဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေတုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်တင်း phosgene ၼႂ်းလၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈသွင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢၼ်မႆႈဢေႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃး ၼႂ်းၵႄႈ တၢင်းမႆႈ 35 - 45°C ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ - တၢင်းမႆႈသုင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃး တီႈတၢင်းမႆႈ တႂ်ႈ 130°C ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ၵႅတ်ႉသ် ၼၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ တေဢဝ်ၶဝ်ႈမႃး တႃႇတေထွၼ်ဢွၵ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇၶလူဝ်ႇရၢႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇတုမ်ႉတွပ်ႇ လႄႈ ၽွတ်ႉၸိၼ်ႇ ဢၼ်လိူဝ်ၼၼ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶရူဝ်ႇရူဝ်ႇပႅၼ်ႇၸိၼ်ႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇသေ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလိုၼ်းသုတ်းမၼ်း တေလႆႈဢဝ် ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းႁွင်ႈႁၢမ်းလူမ်း တႃႇတေလႆႈ TDI ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်း ၼၢႆႇထရူဝ်ႇထူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ - ၼႂ်းလၢႆးၼႆႉ ၼၢႆႇထရူဝ်ႇထူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢဝ်ၼၢႆႇထရူဝ်ႇၼီႇ သေ ၸင်ႇယွမ်းလူင်း ႁႂ်ႈလႆႈ 2,4 - တၢႆႇဢႃႇမီႇၼူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵၢင်ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် ၽွတ်ႉၸိၼ်ႇသေ မၼ်းတေ တုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်း ၽွတ်ႉၸိၼ်ႇသေ ပဵၼ်မႃး TDI ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶူၼ်းလေႃး ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် TDI ၼၼ်ႉ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်။
လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး
သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ - ၽွတ်ႉၸိၼ်ႇ : ၼႂ်းပီႊပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈမီးလွင်ႈပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ phosgene တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ TDI ၼႂ်းလွင်ႈၶတ်းၸႂ် တႃႇလူတ်းယွမ်း လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း phosgene ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယင်ႇ - ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈထၢတ်ႈတၢင်ႇဢၼ်လႄႈ ငဝ်းလႆၢးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ TDI ဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇ phosgene ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆးတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ ပႆႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။

လွင်ႈၾၢင်ႉသတိ

ၽေးပၢႆးယူႇလီ- ဢၢႆႊထၢတ်ႈ TDI ၼႆႉ မီးၽေးၶဵၼ်တေႃႇ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းႁဝ်း တင်းၼမ်။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တႃ ၽိဝ်ၼင် လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းထူၺ်ႈၸႂ် ၶူပ်းၶူပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ပေႃးၵိၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵမ်းၵမ်း ၵိၼ်ၸွမ်းၼႆ ၸၢင်ႊပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ပၢႆးယူႇလီ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ထူၺ်ႈၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ် ပွတ်ႇၵႂ်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼူၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ ထၢတ်ႈၵွင်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ (0.5 - 1)×10−6 တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 6 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် လိူဝ် 5 - 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၶဝ်တေလူႉတၢႆယွၼ်ႉ ၽွၼ်းယွၼ်ႈၵွင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးသုတ်ႇလူမ်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း 0.0005mg/L ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႆႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈ လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ။

ၽေးၾႆးမႆႈလႄႈ ၽေးတႅၵ်ႇ - TDI ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉဢၼ်ၸၢင်ႈမႆႈလႆႈသေ ဢၢႆမၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ၶူၼ်းလေႃးၵၼ်တင်းလူမ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇ။ ပေႃးလႆႈထူပ်းၺႃး ၾႆးမႆႈ ၾႆးမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၾႆးမႆႈႁႅင်းၼႆၸိုင် ၸၢင်ႊပဵၼ်ၽေး ၾႆးမႆႈ လႄႈ တႅၵ်ႇ တင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇတေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ၽေးၶဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး လၢႆးသိမ်းဝႆႉ လႄႈ လၢႆးၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈသိမ်းဝႆႉလႄႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း - ထုၵ်ႇလီသိမ်းဝႆႉ TDI တီႈႁူင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လူမ်းမႆႈ လူမ်းၶဝ်ႈလႆႈလီ ဢၼ်ၵႆယၢၼ်တင်း သၢႆလႅတ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈ တီႈဢၼ်မႆႈ လႄႈ တီႈဢၼ်ၾႆးမႆႈ။ တီႈဢၼ်သိမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈပိၵ်ႉဝႆႉ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ဢၢႆႊထၢတ်ႈ တေဢမ်ႇၸိုမ်းဢွၵ်ႇ။ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်းၼမ်ႉလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇဢၼ်လႄႈ မၼ်းထုၵ်ႇလီသိမ်းဝႆႉႁင်းၶေႃ တီႈၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်းမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တေယိပ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၶိူင်ႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ ၶေးမီး - မၢၼ်ႇတႃ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်တေၸၢင်ႊ ၸပ်းၼၼ်ႉ တေဢေႇသုတ်း။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း