လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈသူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ မူတ်းသႂ် - ပိုၼ်ႉထၢၼ်လႄႈ တၢင်းႁူႉ

ၼႂ်းၵၢၼ်ပႆၢးမၢၵ်ႇမီး ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်လႄႈ ပႆၢးထၢတ်ႈၼႆႉ လႆၢးႁဵတ်းလႆၢးသၢင်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၸႅၵ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၼႂ်းႁၢမ်းလူမ်း(vacuum) လႄႈ လွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵႂၼ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵႂၼ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်မၼ်းပႃး ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ (H2S) 85%–95%၊ ၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ (CO2) 3%–10%၊ ၵႂၼ်းဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ 2%–5% လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇဢၼ် 0.5%–3% ၼႆယဝ်ႉ။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်လဵၵ်ႉလႄႈ ဢၼ်ပၢၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉ ၵႆႉဢဝ် ၼမ်ႉယၢင် သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇဢွၵ်ႉသၢႆႉ (NaOH) 30% သေ ၸုပ်ႇဢဝ် ၵႂၼ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ NaOH ၼႆႉ မၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်တင်း H2S သေ ပဵၼ်မႃး သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ (ၼႃႇဢႅတ်ႉသ်)။ ပေႃးဝႃႈ ၼမ်ႉၼၵ်း NaHS ၼႂ်းၼမ်ႉယၢင်ၼၼ်ႉ ထိုင် 30% ၼႆၸိုင် ၼမ်ႉယၢင်ၼၼ်ႉ တေလႆႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈၶွၼ်ႈတုမ် ၼမ်ႉယၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၼမ်ႉမၼ်း လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေ ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်း NaHS ၼၼ်ႉ တေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထိုင် 70% သေ ၸင်ႇဢဝ် NaHS ဢၼ်ၸိူမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူၼ်းၶဝ်း ႁႂ်ႈပဵၼ် ၽွင်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼၼ်ႉ ပႃး CO2 လႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃး ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ၵႃႇပုၼ်ႇၼႅတ်ႉ (Na2CO3) သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈမူတ်းသႂ် ၶူဝ်းၶွင် NaHS ၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႅၼ်ႇၽုၺ်ႇ တႃႇတႅပ်း NaHS ဢၼ်ၸိူမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ NaHS ၼႆႉ မၼ်းတေ တုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်တင်း ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ၼႂ်းလူမ်းသေ ပဵၼ်မႃး ထၢတ်ႈ sodium thiosulfate (Na2S2O3) ဢၼ်ၸၢင်ႊလူႉလႅဝ် လႄႈ သိမ်းဝႆႉယၢပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ၽႃႇတတ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်လမ်ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်။

ၼဵၵ်းတီႈၼႆႈ တႃႇလႆႈၶၼ်လူတ်းယွမ်း တႃႇ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ တေမီးလွင်ႈလီဢၢမ်းယူႇ။