ၶိုၵ်ႉတွၼ်း - ၸၼ်ႉမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾဵတ်ႉ: လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ - ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၽွၼ်းလီ ဢၼ်လီသုတ်း
ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵဵမ်း - ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ။ မႅၵ်ႇၵၸိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇတေယ်ႂႇသုင်မႃး၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶွင် ထၢတ်ႈၶဵဝ်၊ ဢၼ်ပဵၼ်သီဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆလႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈပၼ် ငဝ်ႈတိုၼ်း ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉသုင် - ၸၼ်ႉသုင် ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သၢႆလႅင်း တူၼ်ႈမႆႉ တိူဝ်းတွၼ်းမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼမ်မႃး လႄႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး၊ ထၢတ်ႈသႃႇလ်ၾႃႇၼႆႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈထၢတ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊထၢတ်ႈၼႂ်းတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇ၊ လဵၼ်ႈပဵၼ်တွၼ်ႈၵၢၼ်ၼ်ႂးလွင်ႈႁူမ်ႈပွင်းထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶွင် ဢႅၼ်ႇၸႆး(မ်) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပၼ်ထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရ တင်းသွင်ဢၼ် ႁႂ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်လႄႈ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ၊ မၼ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လူၺ်ႈလွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈလိၼ်၊ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼိူဝ်မႂ်မႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တူၼ်ႈမႆႉၶဝ် တေလႆႈႁပ်ႉထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရ ၼမ်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ် ဝႆႉၵႃႈၶၼ် မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ ၼမ်ၼႃႇ။ တွၼ်ႈတႃႇတူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢုမ် လႄႈ တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼႂ်းႁွင်ႈမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸွႆႈမႄးပၼ် လွင်ႈႁၢမ်းထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ် ၼႂ်းလိၼ်လၢႆလၢႆမဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾၢင်ႁၢင်ႈ ဢၼ်ႁၢမ်းထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မႂ်မႆႉ ပဵၼ်သီလိူင် (ၶရူဝ်ႇရူဝ်ႇသီႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈႁဝ်းၶႃႈသေ ယူတ်းယႃလႆႈလီလီယူႇ။ လူၺ်ႈလွင်ႈထိင်းသိမ်း ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း ၼႂ်းတူၼ်ႈမႆႉ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉသေ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ မႂ်မၼ်း ယႂ်ႇမႃး ႁႂ်ႈမီးပၢႆးယူႇလီ တူၼ်ႈမၼ်း ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃး လႄႈ မွၵ်ႇမၼ်း တေမီးႁႅင်းမႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၽူႈသူင်သူၼ်မွၵ်ႇ မိူၼ်ၵၼ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ႁႂ်ႈၶဝ် လႆႈတူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ လႄႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတူဝ်သတ်းၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်။ မႅၵ်ႇၵႃႇၼီႇယမ်ႇၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢဵၼ်ဢႃႇရူင်ႇ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ပေႃးဢဝ် ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ ႁဝ်း သႂ်ႇၼႂ်း ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် တူဝ်သတ်းၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ၸၢင်ႊႁႄႉၵင်ႈလႆႈ လွင်ႈဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း - တီႈတူဝ်သတ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းၵိၼ် မီးၽွၼ်းလီသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ တူဝ်သတ်း တင်းမူတ်း လီမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သႃႇလ်ၾႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ထၢတ်ႈပွင်းၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းလီ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သႃႇလ်ၾႃႇ - ဢၼ်ပႃး ဢႃႇမၢႆၼူဝ်ႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼႂ်းတူဝ်သတ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ယႃႈယႃၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ယႃႈယႃ တႃႇယႃယႃ ႁႂ်ႈၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ။ ပေႃးၵိၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇ မၼ်းတေၸၼ်ၼမ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းသႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃ ၼိမ်သဝ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်သႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တႃႇၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ထၢတ်ႈမႅၵ်ႇၵၸိၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မီး တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ၵိၼ်လဝ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၶိူင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် ၽိဝ်ၼင် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁွႆးၸဵပ်း လႄႈ ႁွႆးၸဵပ်း ယွၼ်ႉမၼ်းၸွႆႈယွမ်းပၼ် လွင်ႈႁိူဝ်ႉ လႄႈ လွင်ႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ ၼမ်ၼႃႇ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ၶိူင်ႈတႅၵ်ႈ တၢင်းယႂ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈ ၸေႈ ၶၢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉ - လီမႃး။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ယွမ်ႉသီ တႃႇႁႂ်ႈသီ ဢၼ်ယွမ်ႉသီဝႆႉ ၼိူဝ်ၽႃႈၼၼ်ႉ တေၶၢမ်ႇလႆႈ သီမၼ်း ဝႆးလိူဝ်မႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ၸွႆႈၵုမ်းထိင်းပၼ် လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၶွင် ၵႅဝ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ လီမႃး။
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾဵတ်ႉ ႁႅပ်ႉတႃႇႁၢႆႇထရဵၵ်ႉ | |||||||||
| ပိူင်တၢႆထၢတ်ႈ | MgSO4 ၊ | |||||||||
| ၼမ်ႉၼၵ်းမေႃႇလီႇၵျူး | 120.37 ၵရမ်ႇ/မွၵ်ႇ | |||||||||
| ပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး | ၽွင်ၽိူၵ်ႇ | |||||||||
| တီႈၸိူမ်ႈ | 1124°C | |||||||||
| တၢင်းလႅၼ်ႈ | 2.66 ၵရမ်ႇ/ၸိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ3 | |||||||||
| CAS ဢမ်ႇမီး | 7487 - 88 - 9 ၊ | |||||||||
| မၢႆလပ်ႉ HS | 28332100 | |||||||||
| EINECS NO | မၢႆ 231 - 298 - 2 ။ | |||||||||
| တၢင်ႇလဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် | ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ယႃႈယႃ၊ တၢင်းၵိၼ်၊ ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ၊ လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး | |||||||||
ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾဵတ်ႉ ႁႅပ်ႉတႃႇႁၢႆႇထရဵၵ်ႉ | |||||||||
| ၶူဝ်းၸႂ်ႉ | လၵ်းၸဵင် | ၼမ်ႉတွၼ်း | ||||||||
| လွင်ႈထတ်းသၢင်≥% | 99.0%-100.5% | 99.52% | ||||||||
| လွင်ႈလူႉသုမ်း မိူဝ်ႈလုၵ်ႉၾႆး | 40.0%-52.0% | 50.80% | ||||||||
| Mg | ≥ 9.8 % | 9.85% | ||||||||
| ၶရူဝ်ႇရၢႆႉ | ≤0.014% | |||||||||
| ၵိူဝ်လဵၵ်း | ≤0.5 ppm | |||||||||
| PH | 5.0-8.5 ၊ | 6.1 | ||||||||
| သႄႇလီႇၼိမ်ႇ | ≤30 ppm | |||||||||
| Pb | ≤30 ppm | |||||||||
| Cd | ||||||||||
| ဢမ်ႇၸႂ်ႈသင် | ||||||||||
ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း
မႅၵ်ႇၵၸိၼ်း သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ ၸၼ်ႉ Premium - Grade ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈမိုၵ်းယမ်း တႃႇတေ ထိင်းသိမ်း လွင်ႈၼိမ်သဝ်း ထၢတ်ႈမၼ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈ သိမ်းဝႆႉ၊ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈထတ်းသၢင် ၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၼ်း လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လႄႈ မၼ်းပဵၼ်မႃး ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ယုမ်ႇယမ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ မၼ်းပၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသုင် ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢွင်ႇမၢၼ် လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တီႈသုတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇဝႃႈ တေပဵၼ်လႆႈ။