သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ - ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈလၢႆလွင်ႈ

ၽိင်ႈယၢမ်ႈလၢႆလွင်ႈ တႃႇၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈလူဝ်ႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ

1. ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇ
သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းမႆႈသုင်သေ ၸိူမ်ႈၵႂႃႇၼႆ မၼ်းတေပဵၼ်မႃး မၢၼ်ႇဢၼ်မီးလွင်ႈႁူႉႁၼ်လီ လႄႈ ႁႅင်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ။ လူၺ်ႈလွင်ႈ မူၼ်ႉမႄး ထၢတ်ႈ silicon dioxide လႄႈ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ မၢၼ်ႇလၢႆလၢႆမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၼ်ႇၽႅပ်ႉ၊ မၢၼ်ႇတႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူတ်ႉၵႃး၊ ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ႁၼ်လႆႈ တင်းၼမ်။

2. ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႅင်
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႅင်ၼၼ်ႉ သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးၸၢၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၼိမ်သဝ်း တၢင်းမႆႈ ၶွင် ၶိူင်ႈသႅင် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶႅင်လႅင်း လႄႈ ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၼုင်ႈဝႆ သေဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႊၵုမ်းထိင်းလႆႈ တၢင်းမႆႈ ၶိူင်ႈသႅင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈသႅင် ပဵၼ်မႃး လီလိူဝ် မိူဝ်ႈမႆႈသုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢဝ် သႅရႃႇမိၵ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ပၢႆးမွၼ်းၶႅၵ်းမွၵ်ႇဝႂ်၊

3. ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ယၢင်ယၢင် လႄႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ
သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ၶိူင်ႈသႂ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈပၼ်ႁႅင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယၢင်ယၢင် လႄႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၼုင်ႈ လႄႈ ၶၢမ်ႇလႆႈ တၢင်းမႆႈ ၶွင် ယၢင် လႄႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ သေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶဝ် လီမႃးထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလေႃႉၼၼ်ႉ သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၢၵ်ႇလေႃႉ ၵမ်ႉယၼ်လႆႈ လႄႈ ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢသၢၵ်ႈမၼ်း ယၢဝ်းမႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်ႉၵႃး၊

4. ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်သႂ်ႇသီ လႄႈ ၵၢၼ်သႂ်ႇသီ
သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသီ လႄႈ ၵၢၼ်သႂ်ႇသီ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈတဵမ် လႄႈ ၶိူင်ႈၽႄႈသီ တႃႇႁႂ်ႈ ႁႅင်းႁူမ်ႇငမ်း လႄႈ လွင်ႈၸပ်းၸပ်း ၶွင် ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ လီလိူဝ်မႃးသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း လႄႈ လွင်ႈႁိူဝ်ႈလႅင်း ၶဝ် လီလိူဝ်မႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ ၶၢမ်ႇလႆႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ လႄႈ ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၶူပ်းၶူပ်း ထၢတ်ႈ ၶေးမီးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသီၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊

5. ဢႅပ်ႉတၢင်ႇဢၼ်
သီႇလီႇၵူၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းပၢႆးတၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢီႇလႅတ်ႇထရေႃးၼိၵ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ပဵၼ်ထၢပ်ႈႁႄႉၵင်ႈ တႃႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼိမ်သဝ်း၊ လႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ယႃႈယႃၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇပၼ် တႃႇယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ်မဵတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။