ၵူႊမိူင်းမိူင်း - ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၼၢႆႇထရႅတ်ႉ ဢၼ်သုင်သုတ်း - ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ပႃးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ မၼ်းပၼ်ၽွၼ်းလီ ဢႃႇႁႃႇရ သွင်ဢၼ် ဢၼ်ပၼ် ထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ လႄႈ ထၢတ်ႈၼၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈသွင်ဢၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇတူၼ်ႈမႆႉ တေယႂ်ႇသုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈ Potassium ၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼမ်ႉ ၼႂ်းတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶဝ်ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈႁႅင်ႈ၊ လွင်ႈမႆႈ လႄႈ လွင်ႈၵတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် လႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ႁႂ်ႈသီမၼ်း လီမႃး ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်မၼ်း လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်း တေသိုပ်ႇမီး - ၶၢဝ်းႁိုင်။ ထၢတ်ႈၼၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိူင်ႈ၊ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶွင် ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်းလႄႈ ထၢတ်ႈၶဵဝ်၊ ဢၼ်ပၼ်လွင်ႈယ်ႂႇသုင်ၶွင်မႂ်မႆႉဢၼ်ၶူမ်ၶူမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁ်ႂႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆလႅင်းၼၼ်ႉ တိူဝ်းလိူဝ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ သူၼ်ၵေႃႇၾီႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် သူၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ တီႈပၢင်ႇလၢႆႇ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ တီႈဢေးသျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ႁဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼမ်မႃးသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢႆးယူႇလီ တူၼ်ႈမႆႉၶဝ် တင်းမူတ်း လီမႃးၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လူၺ်ႈလွၵ်းလၢႆးလၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈမႂ်မၼ်း၊
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး ႁိုင်ၼၢၼ်းၼႃႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းၵိၼ်၊ ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈၼိူဝ်ႉဢၼ်ႁၢႆဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ မႅင်းပႅၵ်ႉတီးရီးယႃး ဢၼ်မီးၽေးၼၼ်ႉ မၼ်းၸွႆႈႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽၵ်းၵၢတ်ႇ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ သီလႄႈ ဢၢႆႁွမ် ဢၼ်မီးၽၢင်ႁၢင်ႈ ၼႂ်းၼိူဝ်ႉဢၼ်ႁၢႆဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၵႅပ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ် ပၢႆးယူႇလီသင်။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၾႆးမႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈၼီႈ လွင်ႈလႅင်း လႄႈ လွင်ႈႁိူဝ်ႈလႅင်း ဢၼ်မၼ်းမီးၼၼ်ႉ တီႈထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၼၢႆႇထရႅတ်ႉ ႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလႄႈ မၼ်းပၼ် ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်လူဝ်ႇ တႃႇတေ မႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉမၼ်း ၼႂ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ထၢတ်ႈတၢင်ႇဢၼ် မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ သီ လႄႈ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ ဢၼ်လီဢၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပၢင်ၼႄ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် တီႈပၢင်ပွႆး ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တေႃႇထိုင် ပၢင်ပွႆး ပီႊမႂ်ႇ တီႈဝဵင်းသိတ်ႇတၼီႇ မိူင်းဢေႃးသထရေးလျႃးၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢင်ပွႆး ဢၼ်လီဢၢမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢင်ႁၢဝ် လႅင်းမႃး ၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၼၢႆႇထရႅတ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈၶူဝ်းၶွင်မၢၼ်ႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လႄႈ ၶၢမ်ႇႁိုင်။ မၼ်းၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ၸိူမ်ႈ ၵႅဝ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ - ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လီလိူဝ်မႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၢၼ်ႇ ၶၢမ်ႇလႆႈ ထၢတ်ႈ လႄႈ ႁႅင်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈမၢၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ၊
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ | |||||||||
| ပိူင်တၢႆထၢတ်ႈ | KNO3 | |||||||||
| ၼမ်ႉၼၵ်းမေႃႇလီႇၵျူး | 101.10 ၊ | |||||||||
| ပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး | ၽွင်ၽိူၵ်ႇ | |||||||||
| တီႈၸိူမ်ႈ | 334 °C | |||||||||
| တၢင်းလႅၼ်ႈ | 2.109 ၵရမ်ႇ/ၸိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ3 | |||||||||
| CAS ဢမ်ႇမီး | 7757 - 79 - 1 ၊ | |||||||||
| မၢႆလပ်ႉ HS | 28342110 | |||||||||
| EINECS NO | 231 - 818 - 8 ၊ | |||||||||
| တၢင်ႇလဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် | ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ၽွင်ၵွင်ႈ မၢၵ်ႇၾႆး ၵႅဝ်ႈ | |||||||||
ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ | ||||||
| ၶူဝ်းၸႂ်ႉ | လၵ်းၸဵင် | ၸႅၵ်ႇဝႆႉ | |||||
| လွင်ႈမူတ်းသႂ် | 99.4% မိၼိတ်ႉ | 99.42% | |||||
| N | 13.5% မိၼိတ်ႉ | 13.52% | |||||
| K2O | 46% မိၼိတ်ႉ | 46.08% | |||||
| ယိုၵ်း | 0.15% သုင်သုတ်း | 0.14% | |||||
| ၶရူဝ်ႇရၢႆႉ (မိူၼ်ၼင်ႇ Cl-) | 0.02%သုင်သုတ်း | 0.02% | |||||
| သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ (မိူၼ်ၼင်ႇ SO4 2-) | 0.01% သုင်သုတ်း | 0.01% | |||||
| ၵႃႇပုၼ်ႇၼႅတ်ႉ(မိူၼ်ၼင်ႇ CO3 2-) | 0.01% သုင်သုတ်း | 0.01% | |||||
| လွင်ႈတူၺ်းၼမ်ႉ | 0.25%သုင်သုတ်း | 0.23% | |||||
| ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇၸိုမ်းလႆႈၼႂ်းၼမ်ႉ | 0.03% သုင်သုတ်း | 0.01% | |||||
ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း
ထၢတ်ႈပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၼၢႆႇထရႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် Global - Supreme ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင်ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်လူမ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ တႃႇတေထိင်းသိမ်း ထၢတ်ႈမၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈသိမ်းဝႆႉ၊ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈထတ်းသၢင် ၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈဢႃးၽရိၵ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ် တီႈမိူင်းယူးရူပ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၾႆးမႆႈ တီႈဢေးသျႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၼ်ႇ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထၢတ်ႈ ပႃႇတီႇသီႇယမ်ႇ ၼၢႆႇထရႅတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ သုင်သုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼပ်ႉယမ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶွင်ႉၶမ်သင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။








