ၶိူင်ႈလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသုင် - ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ တႃႇၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ၶဵဝ်

ၶိူင်ႈလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းသုင် (မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈလေႃး ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် polycarboxylate) ၼၼ်ႉ တၢင်တူဝ် ၶိူင်ႈလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လူၺ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ၽွင်သီႇမႅၼ်ႇ ပဵၼ်မႃး ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇသေ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၽွင်သီႇမႅၼ်ႇ ၸုတုမ်ၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ လႆလႆႈ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမႃး။ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ဢၼ်ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ ယွမ်းလူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင် လႄႈ ႁႅင်းမၼ်း တိူဝ်းမႃးထႅင်ႈ။ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း ၶိူင်ႈလေႃးၵၼ် ဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီသုင်ၼၼ်ႉ ပၼ်လႆႈ လွင်ႈလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ ဢၼ်သုင်လိူဝ် (ၵမ်ႈၼမ် 25%-40%) လႄႈ လွင်ႈလူဝ်ႇ တၢင်းၼမ် ဢၼ်ဢေႇလိူဝ် (ၵမ်ႈၼမ် 0.1%-0.3% ၶွင် ၶူဝ်းၶွင် သီႇမႅၼ်ႇ တင်းမူတ်း) သေ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ဢေႇလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၶူၼ်းလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းတဵၵ်း လႄႈ ႁႅင်းၶၢမ်ႇၼမ်ႉ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ တိူဝ်းမႃး တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢသၢၵ်ႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းမႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းႁေႃသုင်သုင် လႄႈ ၶူဝ်ယႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိူင်ႈလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ လႆလႆႈလီ ၽၢႆႇတႂ်ႈ လွင်ႈလူဝ်ႇ ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈလေႃးၵၼ် ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လႄႈ ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ သီၶဵဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ် ၶိူင်ႈလေႃးၵၼ် ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၶူၼ်းလေႃး ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း သီႇမႅၼ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈဢၼ်ဢဝ်မႃးလေႃးၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၶၢမ်ႇလႆႈႁိုင်သေ လူတ်းယွမ်းလႆႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး လႄႈ လူတ်းယွမ်းလႆႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶူဝ်းၶွင် တႃႇႁူင်းႁေႃ။ ၶိူင်ႈလေႃးၵၼ် ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းသုင် တင်းၼမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၸၼ်ႉၵူႊမိူင်းမိူင်းသေ ႁႂ်ႈမၼ်း ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း ယိူင်းမၢႆ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉပၢႆးၸၢင်ႊ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈမႃးယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ (HPC) လႄႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ႁင်းမၼ်း (SCC) ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈလေႃးၵၼ် ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် ၼမ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈထႅမ်သႂ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင် ႁင်းမၼ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်မီး တၢင်းၼႅၼ်ႈၼႃ လႄႈ ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈလေႃးဢၼ်လူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၶိူင်ႈလေႃးတၢင်ႇဢၼ် (မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈႁေႉၵင်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းၶဝ်ႈ) တႃႇႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ လီလိူဝ်မႃး။