Topramezone: ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ တူၼ်ႈမႆႉ topramezone ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ။ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် 4 - ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျီႇၾိၼ်ႇၼီႇလ်ပၢႆႇရူဝ်ႇဝႅတ်ႉ တၢႆႇဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇၼႅတ်ႉ (HPPD) ဢၼ်မီးႁႅင်း ၼႂ်းတူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈႁႄႉတတ်း ဢႅၼ်ႇၸႆးမ်(enzyme)ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼႆႉသေ၊ မၼ်းၵူၼ်ႇပင်းသဵၼ်ႈတၢင်းလွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇထၢတ်ႈ carotenoid ၼ်ႂးတူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈသေ ႁဵတ်းႁ်ႂႈမႂ်ၶဝ်ပဵၼ်သီၶဵဝ်၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇထိူင်းလႄႈ လိုၼ်းသုတ်းမႃး လွင်ႈတၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း မီးၽွၼ်းလီ တေႃႇ တူၼ်ႈယိူဝ်ႈ လႄႈ တူၼ်ႈယိူဝ်ႈ ဢၼ်မီးမႂ်ၵႂၢင်ႈ တင်းၼမ် ဢိၵ်ႇပႃး တူၼ်ႈယိူဝ်ႈ ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ ယႃႈၶႃႈယိူဝ်ႈ တင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ထႅဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼၼ်ႉ topramezone ၼႆႉ မၼ်းပၼ်လႆႈ လွင်ႈလိူၵ်ႈဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၸၢင်ႈယိူင်းၸူး တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢေႇသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ မိူဝ်ႈပႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ၼႂ်းလိၼ် တႃႇၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈတူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ တိုၵ်းတေႃးတူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇ တႃႇၶူဝ်းၶွင် ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တေႉတေႉ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈ topramezone ၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မၼ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈထၢတ်ႈမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၶဝ်ႈပႃးလႆႈ ၼႂ်းလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇလၢႆလၢႆလွင်ႈသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈပွင်း ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်း။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ topramezone မႃးၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ မေႃႇလီႇၵျူးဢၼ်သုၵ်ႉသၢၵ်ႉလိူဝ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈလွင်ႈၶႃႈတူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈပွင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးထၢတ်ႈ ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶွင် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄတူၼ်ႈမႆႉ ပၢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

Topramezone ၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶူင်သၢင်ႈ ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ၵုမ်းထိင်း တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈႁူင်းၵၢၼ်၊ လူၺ်ႈလွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈတူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ၽႄႈတိူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၼ်းၸွႆႈထႅမ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း၊ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ၽႄႈတိူၼ်းလိူဝ်ႁႅင်းၼၼ်ႉသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၵႆႉၵႆႉ ဢဝ်မိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢဝ်တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တင်းသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႈယႃ topramezone ၼႆႉ မၼ်းပၼ်ၽွၼ်းလီ တင်းၼမ်သေတႃႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈ ၾၢင်ႉသတိ လွင်ႈၵုမ်းထိင်းမၼ်း။ ထုၵ်ႇလီသိမ်းဝႆႉ တီႈဢၼ်မႆႈ တီႈဢၼ်ႁႅင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသၢႆလႅတ်ႇ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃ topramezone ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း ပိူင်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၶဵင်ၶႅင် ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း လႄႈ မၢၼ်ႇတႃ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼင် လႄႈ တႃ ၸဵပ်းသႅပ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈၸွမ်းလွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇဢဝ်ပႅတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈႁေႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း

ပေႃးတေလၢတ်ႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၸိုင် ယႃႈယႃ topramezone ၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ထၢတ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉမၼ်း တႃႇၵုမ်းထိင်း တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၵၢင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈ လႄႈ ပၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇ တႃႇ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼၼ်ႉ ၼႄပၼ် လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပႆၢးသၢင်ႈၼႆႉ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈလႄႈ လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၶွင် topramezone ၼႆႉ မုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေၶႂၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈမႃးထႅင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတီႈယူႇမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇထၢတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးယူႇယဝ်ႉ။