လုမ်ႈၾႃႉ - ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင် ဢၼ်ပဵၼ် မေႃႇလီႇၵျူး ဢၼ်လီဢၢမ်း ဢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လၢႆလၢႆဢၼ်

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင်ၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵဵမ်း - လႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်တႄႉတႄႉ။ မၼ်းႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇလပ်ႉ တႃႇယွမ်ႉသီ လႄႈ တႃႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၽႃႈ။ ပေႃးတေယွမ်ႉသီၼႆ မၼ်းၸွႆႈႁႂ်ႈယွမ်ႉသီ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း သဵၼ်ႈသၢႆ ႁႂ်ႈလီလိူဝ်မႃး။ ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်မီးသၢႆၸႂ် ၼိူဝ် ၽႃႈယၢင် ဢၼ်ဢဝ် ၽႃႈယၢင် ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် သီဢၼ် ႁတ်းႁၢၼ် ၶွင် သိူဝ်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ဢဝ် ၽႃႈယၢင် ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ သီမၼ်း တေၸႅင်ႈလႅင်းလိူဝ်မႃးသေ လွင်ႈသီမၼ်း တေမၼ်ႈၵိုမ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ် ဢၼ်သုင်သုတ်းယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၽႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းယိပ်းၵမ်လႆႈ သီႁၢင်ႈလီၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သုၵ်ႈယဝ်ႉသုၵ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင်တႄႉ ပွင်ႇဝႃႈ လွင်ႈႁူဝ်ၶႆႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း သီၼၼ်ႉ တေဢေႇမႃးသေ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ တေမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်မႃး။

ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈ လႆႈၽွၼ်းလီ ယႂ်ႇလူင် တီႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၵလႅတ်ႉသျိၼ်း ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၵူႊမိူင်းမိူင်း - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈ။ မၼ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢၼ်ႁဝ်းႁၵ်ႉ ၼႂ်း ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်၊ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင် ဢၼ်မူတ်းသႂ်သုင် ၶွင်ႁဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢၼ်မူတ်းသႂ် ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်သင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸဵမ်း ဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်ၽိူၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸဵမ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃး လၢဝ် ၼႂ်းႁွင်ႈၽိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵိၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႈပိုင်ႈဢိင်မၼ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ၼႂ်းၵၢတ်ႇဢၼ်ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃလၢႆလၢႆမဵဝ်း။ ၼမ်ႉၵတ်ႉထၢတ်ႈမၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ ၶွင် ထၢတ်ႈႁူမ်ႈယႃႈယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ယႃႈယႃ ယႃၶႅၼ်းတၢင်းၸဵပ်း တေႃႇထိုင် ယႃႈယႃ တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၵႅတ်ႉသ် ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇလင် ယဵၼ်ယဵၼ် တႃႇတေ ၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈယႃႈယႃ ဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၸၢတ်ႈပၢၼ် လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ လီမႃးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ ၶွမ်ႇပၼီႇယႃႈယႃၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၶဵင်ႈၶႅင် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ မၢင်မဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸပ်း လႄႈ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း glacial acetic acid ႁဝ်းၼႆ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇၸပ်းၵၼ်လီလိူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈဢၼ်လူဝ်ႇ လွင်ႈၸပ်းၵၼ် ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ တေဢဝ်ၵွၼ်ႈသီ မႃးသႂ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈမၼ်း ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ဢဝ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼမ်ႉၶႅင် ႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်မၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလိူဝ်မႃး။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း

ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၵလႅတ်ႉသျိၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸိုမ်းဢွၵ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈမၼ်း တေမၼ်ႈၵိုမ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈ သိမ်းဝႆႉ လႄႈ တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူႈၸုမ်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းတူၺ်း လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင် တီႈဢေးသျႃး ၶွမ်ႇပၼီႇ တၢင်းၵိၼ် တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃ တီႈယူးရူပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ တီႈဢႃးၽရိၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼမ်ႉၶႅင် ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ မီးလၢႆၽၢႆႇလၢႆတၢင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈႁႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈတႅၵ်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉပဝ်ႊဝႃႈ မၼ်းတေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။