လုမ်ႈၾႃႉ - ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇၼိၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉသုင်သုတ်း - ႁႅင်းထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးႁႅင်း ၽၢႆႇလၢႆပၢႆး

ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၽၢႆႇတၢင်းၵိၼ် - လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ သုင်သုတ်း။ Propionic acid ၼႆႉ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈႁဵပ်း လႄႈ မႅင်းပႅၵ်ႉတီးရီးယႃး ၼႂ်းၶဝ်ႈမုၼ်း၊ ပွင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် တေလႆႈၵိၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မႂ်ႇ - ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁူင်းႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်း လႄႈ ႁူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉငိုၼ်းၼမ် တႃႇလူတ်းယွမ်း လွင်ႈလူႉသုမ်း တၢင်းၵိၼ် လႄႈ တႃႇထိင်းသိမ်း ၶူဝ်းၶွင် ႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၵွၵ်းႁူဝ်ႁႄႉၵင်ႈ တႃႇတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းဢမ်ႇလူႉလႅဝ် - ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး တူဝ်မီးၸႂ်လဵၵ်ႉၼွႆႉ။

ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽၢႆႇလဵင်ႉတူဝ်သတ်းၵေႃႈ လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း တီႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ၶိူင်ႈထႅမ်သႂ်ႇ တၢင်းၵိၼ် တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ် ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ် တူဝ်သတ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်း တၢင်းၵိၼ်တူဝ်သတ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းယိုတ်းပၼ် လွင်ႈမႅင်းပႅၵ်ႉတီးရီးယႃး လႄႈ ႁဵပ်းဢၼ်မီးၽေးၼၼ်ႉ ၽႄႈတိူၼ်းမႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လဵင်ႉသတ်း လႄႈ ၵႆႇ လႆႈၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီးဢႃႇႁႃႇရ သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ လီမႃး။ ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် တေၸၢင်ႊပိုင်ႈဢိင် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇၼိၵ်ႉ ႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် လဵင်ႉၶဝ် မီးဝႆႉ ၼႂ်းသၢႆငၢႆ ဢၼ်လီသုတ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူဝ်သတ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၼမ်လိူဝ်မႃး လႄႈ မီးပၢႆးယူႇလီ လီလိူဝ်မႃး။

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေးမီးၼၼ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈလၢႆလၢႆမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇဢႅတ်ႉသတႃႇ။ ဢႅတ်ႉသတႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၢႆႁွမ် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၢႆႁွမ် ဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ် တႃႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ propionic acid ၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ polymers ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈယိုၼ်းယၢဝ်းလႄႈ လွင်ႈၶၢမ်ႇႁိုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇထၢတ်ႈၶဝ် ၸၢင်ႈၼပ်ႉယမ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇ ႁဝ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင် ဢၼ်မီးပၢႆးဝူၼ်ႉမႂ်ႇ။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း

ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း

ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇၼိၵ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉ - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၵူၼ်ႇပင်း တႃႇႁႂ်ႈမၼ်း တေမၼ်ႈၵိုမ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈ သိမ်းဝႆႉ လႄႈ တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူႈၸုမ်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းတူၺ်း လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ် တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ် တူဝ်သတ်း တီႈဢေးသျႃး ဢမ်ႇၼၼ် တေပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေးမီး တီႈမိူင်းယူးရူပ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပရူဝ်ႇပီႇယၼ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ ဢၼ်မေႃ မူၼ်ႉမႄးလႆႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈႁႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽႂ်တႅၵ်ႈလႆႈ ဢၼ်ႁပ်ႉပဝ်ႊဝႃႈ မၼ်းတေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။