လုမ်ႈၾႃႉ - ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ
ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽွင်မႆႉ တႃႇယႃႉပႅတ်ႈ လိၵ်ႉၼိၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ပႃႇလီႇမႃႇ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ ဢၼ်ၸပ်းၸွမ်း သဵၼ်ႈသၢႆ သႄးလူးလူတ်ႉ ၼႂ်းမႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈ တုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်တင်း လိၵ်ႉၼိၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈမၼ်း ယွမ်ႉသီသေ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ သဵၼ်ႈသၢႆ သႄးလူးလူတ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၸေႈ။ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်လိူဝ် ဢၼ်မီးႁႅင်း လႄႈ လွင်ႈႁိူဝ်ႈလႅင်း ဢၼ်လီလိူဝ်မႃး။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈၶဝ် လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ် ထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈလၢႆလၢႆမဵဝ်း တႄႇဢဝ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ တေႃႇထိုင် ၸေႈ ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်မီး လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင်ၵေႃႈ လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း တီႈ ၵမ်ႇၽႃႇ - ပရီးမီးယႃး သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်ၶိူင်ႈလူတ်းယွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ယွမ်ႉသီ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ယွမ်ႉသီၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉၼႆႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈယွမ်ႉသီမၢင်ၸိူဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ဢၼ်ၸိုမ်းလႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် ၸိုမ်းၶဝ်ႈလႆႈ ၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆၽႃႈၼၼ်ႉ လီလိူဝ်မႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသီမၼ်း ႁိူဝ်ႈလႅင်းလိူဝ်မႃး လႄႈ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊဢဝ် သီ လႄႈ ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်လိူဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းၽႃႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တင်းမူတ်း။ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင် ဢၼ်မီး ၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၵၢတ်ႇ ၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ႁိူၼ်းယေး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈ လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈ ဢွၵ်းဢေႃ။ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ၼႂ်းၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၵိၼ် ပဵၼ်ႁွႆးၸဵပ်း လႄႈ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈတူဝ်မီးၸႂ်လဵၵ်ႉၼွႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ် ၶၢဝ်းယၢဝ်း - ဢသၢၵ်ႈမၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ ဢၼ်ႁႅင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈ သီ ဢၢႆႁွမ် လႄႈ ဢႃႇႁႃႇရ မၼ်း ဢမ်ႇလူႉလႅဝ်။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵိၼ်ၶဝ် လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ် ထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ် တေလွတ်ႈၽေး လႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သေဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ပၵ်းပိူင် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၵႅပ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ။ ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်ယွမ်ႉဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း၊ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ပဵၼ်မႃး သွတ်ႉတီႇယမ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉသေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇသေ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း။ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းၼမ်ႉမူတ်းသႂ် လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းၶဝ်၊
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾၢႆႉ | |||||||||
| ပိူင်တၢႆထၢတ်ႈ | Na2SO3 ။ | |||||||||
| ၼမ်ႉၼၵ်းမေႃႇလီႇၵျူး | 126.04 ၵရမ်ႇ/မွၵ်ႇ | |||||||||
| ပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး | ၽွင်ၶႅပ်းသီၶဵဝ် | |||||||||
| တီႈၸိူမ်ႈ | 500°C | |||||||||
| တၢင်းလႅၼ်ႈ | 1.56 ၵရမ်ႇ/ၸိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ3 | |||||||||
| CAS ဢမ်ႇမီး | 7757 - 83 - 7 ၊ | |||||||||
| မၢႆလပ်ႉ HS | 28321000 | |||||||||
| EINECS NO | 231 - 821 - 4 ၊ | |||||||||
| တၢင်ႇလဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် | ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၸေႈ၊ | |||||||||
ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း
| ၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၶွင် | သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾၢႆႉ | ||||||
| ၶူဝ်းၸႂ်ႉ | ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ | ၶေႃႈတွပ်ႇထတ်းတူၺ်း | |||||
| ၶေႃႈၼမ်း NA2SO3 ၊ | 97.0 % မိၼိတ်ႉ | 97.4% | |||||
| သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾႅတ်ႉ၊ | 2.0%သုင်သုတ်း | 1.10% | |||||
| ထၢတ်ႈသူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၶလူဝ်ႇရၢႆႉ (NACL) ၊ | 0.5%သုင်သုတ်း | 0.05% | |||||
| လဵၵ်း (FE)၊ | 0.005%သုင်သုတ်း | 0.0018% | |||||
| ဢႃႇသျိၼ်ႇၼိၵ်ႉ (AS ): | -------- | -------- | |||||
| ႁေႈၼၵ်း (AS PB) ၊ | -------- | -------- | |||||
| ဢၼ်ဢမ်ႇၸိုမ်းလႆႈၼႂ်းၼမ်ႉ- | 0.03%သုင်သုတ်း | 0.01% | |||||
ၼႂ်းၶေႃႈၵႅပ်ႈမၼ်း
ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ၵူႊမိူင်းမိူင်း - ပရီးမီးယႃး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းထူင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ - ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈမိုၵ်းယမ်း - တႃႇတေႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ် ၽွင်းသိမ်းဝႆႉ လႄႈ တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈထတ်းသၢင် ၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈမူတ်းသႂ်၊ လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈႁူမ်ႈပွင်းထၢတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈ တီႈဢေးသျႃး ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ် တီႈယူးရူပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉ မူတ်းသႂ် တီႈဢႃးၽရိၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်း သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ သႃႇလ်ၾိတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽႂ်တႅၵ်ႈလႆႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။








